Bert Hellinger (geboren 1925) wordt algemeen gezien als de grondlegger van “systemisch” waarnemen en werken. Sinds de jaren tachtig is hij hiermee bezig, eerst alleen en later zijn er steeds meer mensen actief bij betrokken geweest. Deze manier van werken is, met name de laatste 10 jaar, bij het grote publiek bekend geworden onder de naam Familie-opstellingen.
Voorgangers
Hellinger bouwde voort op en combineerde inzichten van een aantal leermeesters/voorgangers:
- Virginia Satir (gezinstherapie en familiereconstructies)
- Ivan Boszormenyi-Nagy (contextuele therapie)
- Jakob Moreno (psychodrama)
- Milton Erickson (hypnotherapie)
- Steve de Shazer en Insoo Kim Berg (oplossingsgerichte therapie)
Pioniers in Nederland waren Otteline Lamet en Jan Jacob Stam.
Groter geheel
Nieuw en aanvullend op de tot dan gebruikelijke methodes was, dat Hellinger er expliciet rekening mee hield dat elk mens onderdeel uitmaakt van een groter geheel(=systeem) en dat zijn gedrag noodzakelijkerwijs in hoge mate bepaald wordt door de plaats die hij inneemt in dit systeem.
Elk mens maakt bovendien deel uit van diverse systemen: gezin van herkomst, eigen gezin, school, werk, vriendengroep etc.etc. Deze verbondenheid met systemen is voor een groot deel onbekend en onbewust voor het individu.
Echter als een individu wil veranderen, kun je niet alleen kijken naar het “losse” individu, maar moet je in beschouwing nemen dat alleen die verandering mogelijk is, die in overeenstemming is met de wetten van het systeem waaruit je voortkomt; je bent (geworden) wie je bent door je relaties met andere leden van het systeem.
En, als je wilt veranderen zul je dus rekening dienen te houden met de diverse onzichtbare draden die er bestaan tussen jou en het systeem.
Gebonden en verbonden
Door te werken met opstellingen wordt zichtbaar gemaakt hoe individuen verbonden/gebonden zijn in hun systemen. Als in de beginopstelling de verhoudingen duidelijk zijn neergezet kan gewerkt worden in de richting van de gewenste verandering ( eind-opstelling) zodanig dat zowel de belangen gediend worden van het individu als van het totale systeem.
Ontwikkeling gedachtegoed
De laatste 30 jaar zijn er naast Hellinger vele personen internationaal bezig geweest dit gedachtegoed verder te ontwikkelen, waarbij vele varianten van de oorspronkelijke familie-opstelling zijn ontwikkeld. Het voert te ver om alle varianten hier te noemen, maar als je hier klikt vind je een korte beschrijving van een aantal inmiddels bekende en wijd verbreide toepassingen.
