Op welke manier draagt een opstelling bij aan mijn persoonlijk geluk?
Het beoogde resultaat van een opstelling is dat je weer/meer inzicht hebt op wat nodig is om persoonlijk gelukkiger te worden.
Enerzijds zicht op wat er tot nu toe in de weg staat( belemmeringen) en anderzijds zicht op welke hulpbronnen/kwaliteiten je tot nu toe onvoldoende/onvolledig benut.
Hoe weet ik of dit iets voor mij is?
Als je geïnteresseerd bent in een moderne manier die je helpt om ten volle je zakelijke en persoonlijke ambities te bereiken dan kun je op deze site meer lezen en besluiten of het bij je past.
Het is inmiddels de snelst groeiende methode op het gebied van coaching en begeleiding omdat het relatief goedkoop is, het snel werkt en oplossingsgericht is.
Je kunt “laagdrempelig” komen kennismaken door de eerste keer naar een TAPAS te komen als toeschouwer en daarna te besluiten of de methode zodanig aanspreekt dat je zelf een opstelling wilt over jouw vraag/thema.
Wanneer een groepsopstelling (proeverij) of individuele opstelling (coaching)?
Opstellingen in individuele sessies (= Systemische Coaching) kunnen een goede en veilige manier zijn om met deze werkwijze kennis te maken. Al snel weet je of deze manier van werken bij je past. Als het antwoord positief is, kun je een keer een opstelling meemaken met een groep. Groot voordeel van werken met een groepsopstelling is dat de representanten levende mensen zijn die kunnen praten en die dus waardevolle informatie kunnen verstrekken door te vertellen wat ze ervaren in hun rol als representant.
Werken opstellingen alleen bij problemen of probleemgevallen?
Neen, integendeel. Deze werkwijze sluit erg aan bij de zogenaamde “positieve” psychologie. Deze stroming onderzoekt welke omstandigheden nodig zijn zodat mensen kunnen floreren en zoekt naar technieken die dat kunnen bevorderen. Er wordt zowel gekeken naar wat iemands sterke punten zijn (wat maakt dat iemand ergens goed in is of kan worden) als naar welke punten verbetering nodig hebben. Bovendien wordt er gefocussed op mogelijke oplossingen i.p.v. het eindeloos onderzoeken van het probleem.
Is een opstelling een directe oplossing voor mijn probleem of vraag?
Er bestaan geen garanties wat de uitkomst is van een opstelling. Wat een opstelling laat zien is meestal simpel, maar vaak niet gemakkelijk, en soms ook wel pijnlijk duidelijk. Degenen die een vraag/thema opstellen krijgen vaak door de opstelling zicht op de richting waarin ze een oplossing kunnen zoeken. Het is echter verstandig gebleken om "de tijd zijn werk te laten doen" en tijd te nemen om de door de opstelling getoonde mogelijke oplossingsrichting te laten bezinken.
Is een opstelling met of zonder familieleden?
Een familieopstelling gaat over jou en je familieleden, maar voor het doen van een opstelling is het niet nodig dat ze erbij zijn. Tijdens de opstelling zijn representanten aanwezig die als stand-in de plaats innemen van diegenen die van belang zijn voor jou vraag/thema. Via het verschijnsel van de representatieve waarneming krijgen zij toegang tot de gevoelens/ideeën etc van de personen die ze vertegenwoordigen, zonder dat die personen zelf in de zaal aanwezig zijn. Zo kun je op een veilige manier onderzoek doen naar je thema’s/vragen.
Wat is een genogram?
Een genogram is een schematische weergave van de familiebanden. Het laat zien waar men vandaan komt (ouders en voorouders), de eventuele broers en zusters (incl. abortussen en jong gestorven kinderen) en alle belangrijke relaties, waaronder kinderen.
Wat is een familie opstelling?
Soms leef je onbewust het leven van iemand anders. Je wordt de moeder van je moeder; je draagt een last voor iemand anders in de familie zonder dat je dat weet en zonder dat je dat wilt. De familieopstellingen van de Duitse therapeut Bert Hellinger helpen om inzicht te krijgen in de plek die we in onze familie innemen.
Familieopstellingen is een methode die, zonder veel woorden, ons laat zien welke plek we in ons huidige gezin of onze familie van herkomst innemen. Opstellingen helpen om tot dan toe verborgen of half bewuste verbanden te zien, én wat mogelijke wegen zijn om ons, liefdevol, los te maken uit de zo genoemde verstrikkingen.
Opstellingen zijn ook een manier van naar de wereld en het leven kijken: zonder oordeel, zonder dat het een beter is dan het ander. Met name dit aspect wordt door veel deelnemers als prettig en bevrijdend ervaren.
Is een organisatie opstelling vergelijkbaar met een familie opstelling?
De werkwijze is vergelijkbaar maar het soort vragen/thema’s waar we naar kijken is anders. De eerste scheiding is dat je privé-situaties/vragen bekijkt met een familie-opstelling en zakelijke/professionele kwesties/vragen bekijkt met een organisatieopstelling. De opstellingen-methode is 30 jaar geleden door Bert Hellinger aanvankelijk ontwikkeld als familie-opstellingen maar al snel bleek dat de basisprincipes toepasbaar waren op alle systemen waarin mensen met elkaar verbonden zijn. Voorbeelden van systemen waar je de opstellingenmethode kunt gebruiken: gezinnen, scholen, werk, sportverenigingen, loopbaan-vragen , relaties tussen twee of meer personen, vragen over afkomst/immigratie/integratie. Naast de universele geldigheid van de basisprincipes zijn er ook grote verschillen in de diverse soorten opstellingen. Bij organisatieopstellingen spelen bijvoorbeeld vaak kwesties rond leidinggeven en leiderschap, fusie-perikelen en spanningen tussen managers en vakinhoudelijke medewerkers. Bij gezinnen en families spelen vaak zaken zoals, spanningen tussen kinderen/ouders, tussen broers/zussen etc.
Er zijn toch ook kritische geluiden over dit werk?
In juni 2003 is een kritisch artikel verschenen in een landelijk dagblad. In dat artikel is door een journalist die het systemisch werk niet kent een aantal uitspraken van Hellinger over incest uitgelicht en aan verschillende mensen om commentaar gevraagd. Belangstelling van verschillende media volgde: van sommigen was de belangstelling vooral gericht op het creëren van ‘nieuws', anderen waren en zijn serieus geïnteresseerd in het fenomeen van opstellingen en hoe het toch komt dat het systemisch werk zo in de belangstelling is komen te staan.
We zijn eigenlijk wel blij met deze ontwikkelingen. Zoals iemand zei: ‘Nu is het opstellingenwerk in de wereld van alledag terecht gekomen'. Kritische vragen helpen zowel cliënten als mensen die opstellingen begeleiden met beide benen op de grond te blijven staan en voortdurend te reflecteren op dit werk en de voorwaarden die het vraagt om een goed effect te hebben.
De inspectie gezondheidszorg heeft contact met ons gezocht en dat heeft geleid tot een plezierig, opbouwend gesprek. Voor hen is belangrijk dat er gedacht wordt over en gewerkt wordt aan kwaliteit en kwaliteitscriteria, dat er een plek is waar mensen voor bemiddeling met hun vragen en klachten terecht kunnen en vooral dat cliënten zich goed kunnen informeren over de aard van het systemisch werk. De inspectie toonde zich tevreden met de ontwikkelingen die op die gebieden in gang zijn gezet in het veld en door SONT.
De komende jaren, nu opstellingen meer bekend worden en in de samenleving komen te staan zal het voortdurend zoeken blijven naar wat een goede plek is voor systemisch werk in Nederland. Dit werk is nog zo nieuw en in ontwikkeling dat het goed is en blijft om die ontwikkeling zelf ook kritisch te blijven volgen, zo transparant mogelijk te blijven werken en veel met elkaar uit te wisselen in netwerken, intervisiegroepen of op bijvoorbeeld het SONT-congres. (Bron: Bert Hellinger Instituut)
Wat gebeurt er in een opstelling?
Hoewel iedere opstelling weer anders is kan er een algemene werkwijze onderscheiden worden die globaal gevolgd wordt door ieder opsteller. Een cliënt komt naar voren en vertelt kort waar hij? aan wil werken, wat zijn thema is. Dit thema wordt door de opsteller samen met de cliënt verder onderzocht en er wordt gekeken welke feiten er zijn ten aanzien van het familiesysteem van de cliënt. Vervolgens wordt er vastgesteld wie uit het systeem van belang zijn voor het thema en kiest de cliënt daarvoor representanten. Na een moment van concentratie geeft hij de representanten een plaats in de ruimte. Vervolgens worden de representanten bevraagd door de opsteller. In de bevraging blijken de representanten waarnemingen te hebben die een sterke overeenkomst tonen met het familiesysteem van de cliënt. Waarnemingen die voortkomen uit gebeurtenissen die in uiteenlopende periodes hebben plaatsgevonden en in sommige gevallen zelfs nog in de toekomst liggen.
Hoe werken opstellingen?
Bert Hellinger, de belangrijkste initiator van familieopstellingen, erkent dat hij niet weet waarom opstellingen werken. Hij vindt het ook niet van belang te weten waarom ze werken. Voor hem telt het feit dát ze werken. Verklaringen maken voor hem geen verschil voor het praktische werk. In een interview met Gabriele ten Hövel zegt hij: "Er is een diepte waar alles samenstroomt. Deze ligt buiten onze tijd. Soms zijn er situaties waarin we in verbinding komen met deze diepte. Dan komen ordeningen aan het licht, verborgen ordeningen, en deze kunnen door middel van onze ziel iets groters raken."
Interessant is dat opstellingen ook effect kunnen hebben op familieleden die niet weten dat hun familie opgesteld is.
De Engelse bioloog Rupert Sheldrake heeft wereldwijd bekendheid verworven met zijn onderzoek naar en theorie over zogenaamde 'morfogenetische velden'. Zijn theorie vertelt dat eigenschappen niet alleen via genen worden overgebracht, maar ook door morfogenetische velden, velden waarin informatie ligt opgeslagen. Elk veld heeft zijn eigen soort collectief geheugen en elk veld wordt verrijkt door ieder daarbij horend individu. Zodoende is ook ieder lid daarmee in verbinding. Je kunt een opstelling zien als een middel om toegang te krijgen tot het morfogenetische veld van je familie. Deze theorie zou een verklaring kunnen zijn voor het feit dat in opstellingen representanten toegang krijgen tot informatie uit het familiebewustzijn van de opsteller. Door hun positie in en door de kracht van de opstelling maken ze als het ware voor een moment deel uit van het familiebewustzijn van de opsteller. Daan Van Kampenhout bekijkt opstellingen vanuit een sjamanistische traditie. Hij stelt dat de representanten worden geholpen door zogenaamde 'helpers'.
Wat is precies zo uniek aan deze methode?
Binnen een uur krijgen mensen die vaak al jaren rondlopen met een hardnekkige vraag of een telkens terugkerend thema zicht op een oplossingsrichting. De oplossing is vaak simpel, maar bijna nooit makkelijk.
Bij de honderden opstellingen die wij al mochten meemaken verzuchten mensen telkens met grote dankbaarheid/opluchting dat er “eindelijk” helderheid is gekomen over een kwestie/vraag die al lang speelt en waar ze zich al vaak mee verzoend hadden dat die kwestie onoplosbaar was.
Wie is Bert Hellinger?
Bert Hellinger (geboren 1925) wordt algemeen gezien als de grondlegger van “systemisch” waarnemen en werken. Sinds de jaren tachtig is hij hiermee bezig, eerst alleen en later zijn er steeds meer mensen actief bij betrokken geweest. Deze manier van werken is, met name de laatste 10 jaar, bij het grote publiek bekend geworden onder de naam Familie-opstellingen.
